<html><head></head><body><div class="MyGutenberg" data-settings="eyJ0aGVtZSI6eyJ0ZXh0Q29sb3IiOiIiLCJiZ0NvbG9yIjoiIn19" data-author="bonniss"> <div class="mg-wide-small margin-y-md" data-blocktype="richtext"><div data-youtube-video="" data-shorts="true" class="youtube-shorts-embed" style="display: block; width: 100%; max-width: 100%; margin: 1.5rem 0px; text-align: center; float: none; clear: both;"><iframe width="315" height="560" allowfullscreen="true" autoplay="false" disablekbcontrols="false" enableiframeapi="false" endtime="0" ivloadpolicy="0" loop="false" modestbranding="false" origin="" playlist="" src="https://www.youtube.com/embed/ZMGmVGuJDZQ" start="0" style="display: block; width: 315px; max-width: 100%; height: auto; aspect-ratio: 9 / 16; margin: 0px auto; float: none; border: 0px;"></iframe></div><p style="text-align: justify;"><strong>Nghi thức của trọn một đời người</strong></p><p style="text-align: justify;">Tam Bộ Nhất Bái, được biết đến đầy đủ là "tam bộ, ngũ thể, nhập địa", là nghi thức mà người Tây Tạng thực hiện khi lễ lạy trước Tam Bảo, hoặc khi hành hương đến những nơi linh thiêng bậc nhất như núi Kailash, tu viện Jokhang, cung điện Potala. Cứ mỗi ba bước chân, hành giả lại phủ phục toàn thân sát đất, hai tay chạm đất, trán chạm đất, dâng trọn thân, khẩu, ý của mình lên chư Phật. Đây được xem là một trong những pháp hành trì cao nhất để thanh lọc nghiệp chướng.</p><p style="text-align: justify;">Trong tiếng Tạng, động tác lạy này được gọi là chaktsal, viết theo lối Wylie là phyag 'tshal. Theo cách giải nghĩa truyền khẩu của các dòng truyền thừa, "chak" mang nghĩa quét sạch những nghiệp chướng và che chướng của tâm, giống như dùng chổi quét đi bụi bặm, còn "tsal" mang nghĩa đón nhận gia trì từ thân, khẩu, ý giác ngộ. Khi lạy trọn vẹn cả thân người duỗi thẳng sát đất, người Tạng gọi đó là gyangchag hay kyangchak, trong đó "gyang" nghĩa là vươn dài thân mình ra, còn "chag" chính là lạy. Còn nếu chỉ quỳ gối cúi lạy mà không duỗi thẳng toàn thân, gọi là kumchag. Tam Bộ Nhất Bái mà người Tạng thực hành trên đường hành hương chính là gyangchag, hình thức lạy trọn vẹn và khó nhất, được lặp lại sau mỗi ba bước chân. Ngũ thể ở đây là năm điểm của thân xác chạm đất trong một lạy: hai bàn tay, hai đầu gối và trán.</p><p style="text-align: justify;">Theo truyền thống, một người Tây Tạng trong đời cần lạy đủ một trăm ngàn lần. Đó không phải một con số tượng trưng để nói cho có, mà là một hạnh nguyện thật sự được nhiều người âm thầm thực hiện, có khi kéo dài hàng năm trời, có khi trải qua hàng nghìn cây số đường núi. Người ta kể về một người cha ở Tây Tạng đã bán hết đàn gia súc của mình chỉ để có đủ lộ phí thực hiện chuyến hành hương Tam Bộ Nhất Bái về Lhasa, và ông đã kiệt sức, qua đời giữa con đường núi hoang vắng ấy. Nhưng với người Tạng, một cái chết như vậy không phải là bi kịch. Họ tin rằng đó là một sự ra đi thanh thản, bởi người ấy đã sống trọn vẹn chuyến đi ý nghĩa nhất của một kiếp người.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Bốn tầng ý nghĩa của một lạy</strong></p><p style="text-align: justify;">Vì sao một nghi thức khắc nghiệt đến vậy lại được người Tây Tạng gìn giữ qua bao thế hệ? Bởi mỗi lần phủ phục xuống đất không chỉ là một động tác của thân thể, mà chứa đựng cả bốn tầng ý nghĩa sâu xa.</p><p style="text-align: justify;">Trước hết, đó là sự từ bỏ ngã mạn. Mỗi lần thân thể đổ sát xuống đất là một lần con người đặt cái tôi của mình xuống, để lòng khiêm hạ được mở ra trọn vẹn. Kế đến, khi thân thể đảnh lễ liên tục hết lần này đến lần khác, đó là cách tiêu trừ những nghiệp của thân, khẩu, ý đã tích lũy qua nhiều đời, tịnh hóa dần những chướng ngại vô hình mà con người mang theo suốt bao kiếp sống. Thứ ba, hàng ngàn lần lạy được tích lũy trên một hành trình dài chính là công đức vô lượng, tương đương với cả một đời tu hành tinh tấn cô đọng lại trong vài tháng đường xa. Và sau cùng, khi một người dùng chính sức lực, chính thân xác mình để hành lễ thay vì chỉ dâng lên những vật phẩm bên ngoài, đó được xem là hình thức cúng dường tối thượng, bởi không gì quý giá hơn chính thân mạng sống động mà mỗi người đang cúng dường cho con đường mình đã chọn.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Ý nghĩa ẩn trong ba bước chân</strong></p><p style="text-align: justify;">Không chỉ động tác phủ phục mang ý nghĩa, mà ngay cả ba bước chân trước mỗi lần lạy cũng được người Tây Tạng gán cho một tầng nghĩa riêng, gắn liền với sự tu tập thân, khẩu, ý.</p><p style="text-align: justify;">Bước chân thứ nhất là Thân Tịnh, bước đi để điều phục thân thể, từ bỏ những thói quen xấu và hành vi bất thiện đã ăn sâu vào đời sống hằng ngày. Bước chân thứ hai là Khẩu Tịnh, bước đi để buông bỏ những lời nói ác, nuôi dưỡng chánh niệm trong từng câu chữ thốt ra. Và bước chân thứ ba là Ý Tịnh, bước đi để gột sạch tham, sân, si, đưa tâm trở về trạng thái thuần tịnh nguyên sơ. Đến khi cả ba bước hoàn tất và hành giả dừng lại để phủ phục xuống đất, ấy là khoảnh khắc thân, khẩu, ý cùng hợp nhất trong sự khiêm cung và tỉnh giác trọn vẹn.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Trước cửa Jokhang, nơi vòng lạy không bao giờ dứt từ mờ sáng đến tối mịt…</strong></p><p style="text-align: justify;">Nếu có một nơi để chứng kiến Tam Bộ Nhất Bái một cách trọn vẹn nhất, đó chính là quảng trường trước đền Jokhang, ngôi đền thiêng liêng nhất của Phật giáo Tây Tạng, giữa lòng Lhasa cổ kính. Từ sáng sớm đến khi trời sập tối, ở đó luôn có những bóng người đang lạy, không phân biệt người già hay trẻ nhỏ, không phân biệt ngày thường hay ngày lễ. Có người đến từ những vùng đất xa xôi của cao nguyên, đã đi bộ và lạy suốt nhiều năm trời, có khi ba đến 5 năm ròng rã từ quê nhà đến tận cửa đền, chỉ để được phủ phục trước Jokhang một lần trong đời.</p><p style="text-align: justify;">Nhiều người Tạng cũng thực hiện nghi thức này vòng quanh cung điện Potala, biểu tượng quyền lực tâm linh, ngọn núi an trú của Quán thế âm của họ suốt hàng trăm năm. Không gian, thời gian, thời cuộc đổi thay, nhưng vòng lạy trước những công trình linh thiêng ấy chưa từng đứt đoạn. Đó là một trong những hình ảnh gây xúc động mạnh nhất mà bất kỳ lữ khách nào từng đến Tây Tạng cũng phải công nhận, bởi hiếm có nơi nào trên thế giới mà đức tin lại được hiển hiện chân thành miên mật đến vậy, ngay giữa phố xá đông đúc.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Kailash, nơi một lạy bằng ngàn lạy</strong></p><p style="text-align: justify;">Nhưng nếu Jokhang là nơi Tam Bộ Nhất Bái được thực hành đều đặn mỗi ngày, thì núi thiêng Kailash, ngọn núi thiêng được cả bốn tôn giáo lớn của thế giới kính ngưỡng mới là nơi nghi thức này đạt đến giới hạn khắc nghiệt nhất, và cũng thiêng liêng nhất, của con người.</p><p style="text-align: justify;">Vòng Kora quanh Kailash, tên gọi bắt nguồn từ tiếng Tạng "kora", nghĩa gốc là đi vòng quanh, nhiễu quanh một nơi linh thiêng, vốn đã là một thử thách lớn với độ cao trung bình khoảng năm nghìn mét, nơi lượng oxy chỉ còn lại khoảng 60% so với đồng bằng. Vậy mà vẫn có những người hành hương chọn cách đi trọn vòng Kora ấy bằng Tam Bộ Nhất Bái, và với niềm tin rằng một lạy nơi đây bằng cả ngàn lạy ở những nơi khác, không mấy ai còn thấy chặng đường ấy là quá sức. Có đoạn đường phải lội qua những con suối băng tan chảy từ núi xuống, nước lạnh buốt thấu xương, họ vẫn vắt cả thân mình qua dòng nước ấy để giữ trọn nghi thức, ướt sũng từ đầu đến chân giữa cái rét cắt da. Có đoạn nắng gắt chiếu thẳng xuống con đường đá gập ghềnh, họ vẫn dập đầu xuống, để rồi không ít người đứng lên với vệt máu tươm ra nơi trán, nơi đã va vào đá bao lần trên suốt chặng đường. Gió, mưa, tuyết phủ, chẳng gì cản được họ. Định lực trong họ vẫn nguyên vẹn, không lay chuyển, như thể thân xác có thể rách, có thể chảy máu, nhưng ý chí thì không bao giờ khuỵu xuống.</p><p style="text-align: justify;">Một vòng Kora quanh Kailash bằng Tam Bộ Nhất Bái thường mất từ một đến ba tháng ròng rã. Nhưng những người hành hương ấy không sợ mệt, không sợ lạnh, và cũng không sợ cả cái chết. Với họ, Tam Bộ Nhất Bái chưa bao giờ chỉ là một hành động của thân xác, mà là một sự hiến dâng trọn vẹn đến những gì thiêng liêng nhất mà họ tin tưởng. Người Tây Tạng vẫn tin rằng khi thân thể rơi xuống đất, mọi nghiệp cũ được buông bỏ, và khi đứng dậy bước tiếp, một đời sống mới lại bắt đầu. Khoảnh khắc trán chạm xuống lớp đất lạnh của Kailash, mọi danh vọng, địa vị, giàu sang bỗng trở nên vô nghĩa. Người hành hương lúc ấy chỉ còn là một sinh mệnh thuần khiết, đang cúi mình trước sự vĩ đại của tạo hóa.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Không cần trọn vòng Kora, một lạy mỗi ngày cũng đã là tu tập</strong></p><p style="text-align: justify;">Ngày nay, phần lớn du khách đến với Kailash không thực hiện trọn vòng Kora bằng Tam Bộ Nhất Bái như những người hành hương bản địa, và thành thật mà nói, không nhiều người đủ sức làm điều đó. Nhưng không đi trọn vòng Kora theo cách khắc nghiệt ấy không có nghĩa là bỏ lỡ pháp hành này. Điều ít ai để ý, là chính động tác "ngũ thể nhập địa", tức lạy trọn thân người sát đất mà người Tạng vẫn làm trên đường hành hương, hoàn toàn có thể được mang về, tập luyện mỗi ngày, ngay tại nhà, trước khi lên đường đến Kailash.</p><p style="text-align: justify;">Đó là một pháp vừa tu vừa luyện, nói thẳng ra là vậy. Không cần đi ba bước mới lạy một lần như nghi thức nguyên bản, chỉ cần đứng, chắp tay, và để cả thân người đổ sát xuống đất, hai tay vươn thẳng, trán chạm đất, rồi đứng dậy, lặp lại. Mỗi lần như thế, cơ thể được vận động gần như trọn vẹn: đôi vai và cánh tay chịu lực khi hạ người xuống, cơ bụng và cơ lưng gồng lên để kiểm soát động tác duỗi người rồi thu người lại, đôi chân giữ thăng bằng suốt quá trình đứng lên ngồi xuống liên tục, còn hơi thở buộc phải điều tiết đều đặn nếu không muốn hụt hơi chỉ sau vài chục lạy. Người tập gym có thể mất cả buổi để luyện được từng ấy nhóm cơ. Ở đây, chỉ cần vài trăm lạy mỗi ngày là đủ.</p><p style="text-align: justify;">Và đây chính là điều khiến pháp hành này trở nên hữu ích một cách rất thực tế cho bất kỳ ai chuẩn bị đi Kailash. Kora Kailash không đòi hỏi bạn phải chạy nhanh hay có cơ bắp cuồn cuộn, nó đòi hỏi sức bền, sự dẻo dai của khớp gối và cột sống, và một lá phổi biết cách thở đều trong không khí loãng. Ba thứ đó, lạ thay, lại chính là những gì tập luyện ngũ thể nhập địa mỗi ngày mang lại, hoàn toàn tự nhiên, không cần phòng gym, không cần dụng cụ, chỉ cần một khoảng sàn nhà sạch sẽ và một chút kỷ luật mỗi sáng. Người tập chỉ vài tuần đã có thể cảm nhận rõ đầu gối linh hoạt hơn, hơi thở dài hơi hơn, và một điều ít ai ngờ tới là tâm trí cũng bình lặng hơn hẳn, bởi khi thân thể lặp đi lặp lại một động tác đòi hỏi sự tập trung, những suy nghĩ lăng xăng thường ngày tự nhiên lắng xuống.</p><p style="text-align: justify;">Vì vậy, nếu chưa từng thử một lần, hãy bắt đầu ngay tối nay, trước bàn thờ Phật ở nhà hoặc bất cứ nơi nào yên tĩnh. Vài chục lạy đầu tiên có thể khiến đôi tay run và hơi thở dồn dập, nhưng cứ kiên trì mỗi ngày một ít, chỉ sau một tháng, người tập sẽ nhận ra cơ thể mình đã sẵn sàng cho một chặng đường xa hơn nhiều so với những gì họ từng nghĩ, cả về thể lực lẫn về sự tĩnh tại bên trong. Đó là lý do vì sao pháp hành này đáng được nhắc đến nhiều hơn, không chỉ như một nghi thức tôn giáo xa xôi của người Tây Tạng, mà như một thói quen rất thật, rất gần, mà bất kỳ ai trong chúng ta cũng có thể mang vào đời sống mỗi ngày.</p><p style="text-align: justify;"><strong>Ý nghĩa còn lại sau cùng</strong></p><p style="text-align: justify;">Tam Bộ Nhất Bái không đơn thuần là một nghi thức tôn giáo mang tính hình thức. Đó là một pháp môn tu tập thật sự, nơi thân và tâm cùng lúc được rèn luyện. Ba bước chân là chính niệm, là sự tỉnh thức trong từng khoảnh khắc hiện tại. Một lạy sát đất là sự buông bỏ bản ngã, là lời thừa nhận khiêm cung trước những gì lớn lao hơn chính mình, dù đó là Tam Bảo, là núi thiêng, hay là chân lý của vũ trụ.</p><p style="text-align: justify;">Người thực hành Tam Bộ Nhất Bái không lạy để cầu xin một điều gì cho riêng mình. Họ lạy để tôi luyện lòng nhẫn nại, để học cách chịu đựng khổ đau mà không oán trách, để giữ vững một hạnh nguyện đã phát ra từ đáy lòng. Và có lẽ chính vì vậy mà dù thời gian, không gian, thời cuộc đã đổi thay biết bao lần trên cao nguyên Tây Tạng, hình ảnh những thân người phủ phục xuống đất trước Jokhang, quanh Potala, hay dọc theo vòng Kora Kailash, vẫn chưa từng một ngày dừng lại.</p><p style="text-align: justify;"><strong>TENZIN THẮNG</strong></p></div> </div> </body></html>